MÜZİKOLOJİ

Müzikoloji müzik bilimidir. En genis anlamiyla müzikle ilgili her
türlü bilgi alanini arastiran bir bilim dalidir. Bazilarina
göre müzikte "icra ve bestecilik disindaki tüm dallari kapsar"
yaklasimi eksiktir. Çünkü müzikoloji "icra ve besteciligi" de
kapsayan bir bilim alanidir.

Günümüzde, özellikle Kuzey Amerika'da anlam degisikligine
ugramis ve müzik tarihinin incelenmesi olarak algilayanlar
olmustur. Bununla birlikte genellikle, müzikoloji yani müzik bilimi
bilimler siniflandirmasinda bagimsiz bir bilim alaninin adi
olarak kabul edilmektedir. Müzikolojinin alt dallari olan "müzik
teorisi", "müzik tarihi" ve "etnomüzikoloji"nin 20. yüzyilin
ikinci yarisindan itibaren bagimsizliklarini ilan etme
çabalari olmussa da, bugün bu üç dal hala müzikolojinin alt
basliklari olarak degerlendirilmektedir. Hatta etnomüzikolojiyi
müzik tarihinin içinde görüp ayri bir arastirma alani olarak
kabul etmeyenler de vardir.

Müzik Bilimi'nin Tarihi
Müzikoloji'nin ilk olarak "müzik bilimi" anlamindaki kelimenin
geçtigi Jahrbuch für musikalische Wissenschaft (1863) adli eseriyle
Friedrich Chrysander tarafindan kuruldugu kabul edilir (Randel, The
new Harvard Dictionary of Music, s. 521). Müzikolojinin o siralarda
henüz kendine özgü bir arastirma metodu yoktu. Eski yöntemlerle
arastirmalarini yapiyordu. Üniversitelerde, konservatuarlarda ve
özel okullarda müzikoloji ögretimi baslayinca kendine özgü
bilimsel metotlar gelistirdi. Büyük müzikbilimi okullari
yöntemleriyle birbirinden ayrilirlar. Büyük Britanya organoloji,
Fransa arsiv çalismalarina, tarihlemeye, Almanlar daha çok uslup
karsilastirmasi, biçimsel çözümleme (analiz), estetik ve
yayinlar konusuna agirlik vermislerdir. Bu sekilde Italya ve
Ingilizler gibi diger Avrupa ülkelerinin de müzikolojik
çalismalara farkli egilimleri vardir.

Müzikolojinin kurulmasini saglayan, öncülük eden Germen
ülkeleri müzik biliminde önemli eserler hazirladilar. A. W. Ambros
(1816-1876) ve H. Riemann (1849-1919), "Guido Adler" (1855- 1941), F.
Blume (1893-1975) önemli müzikbilimi eserleri, külliyatlar
hazirladilar. Adler müzikolojinin metotlari, amaçlari,
sistematize edilmesi gibi konularda önemli fikirler ileri
sürmüstür. XIX. yy. bilginleri arasinda August Wilhelm Ambros,
Geschichte der Musik (5 cilt, Leipzig 1862-82) adli genis çapli bir
eser yazmis ayrica Bach, Händel gibi bestekarlarin eserlerini de
edite etmistir. F. Blume'nin yöneticiliginde yapilan Die Musik in
Geschichte und Gegenwart (geçmiste ve günümüzde müzik) adli
eseri Alman müzikolojisinin gurur kaynagidir.

Fransa'da ilk büyük müzik biyograficisi, bibliyografici ve
elestirmen François J. Fetis'dir (1784-1871). Daha sonra Raphael
Kiesewetter'in müzik tarihi, Albert Lavignac (1846-1942) ansiklopedik
çalismalari ile A. Pierro (1869-1943) modern Fransiz
müzikolojisinin kurucusu olarak bilinirler. Italya'da G. M. Gatti
(1892-1973) Italyanca müzik sözlügü, C. Sartori (1913- ) müzik
ve müzisyenler sözlügü ile birlikte ansiklopedi ve kataloglariyla
ünlü oldular. Ingiltere'de Oxford ve Cambridge çok zengin müzik
arsivleriyle ünlüdürler. Opera tarihi üzerine çalismalariyla
E. J. Dent (1876-1957), bir müzik ansiklopedisi ve müzik tarihine
giris çalismasiyla J. Westrup (1904-1975), müzikoloji eseriyle D.
Stevens (1922- ), bir müzik tarihi ile birlikte müzik yazmalari
üzerine çalismalariyla bilinen G. Reaney (1924- ) burada
çalisan büyük müzikologlardir. G. Grove'nin (1820-1900) müzik
ve müzikçiler sözlügü ölümünden sonrada yenilenerek bir çok
kez basilmistir.

Ikinci Dünya Savasi'ndan sonra ABD'ye göçen Alman müzikologlar
yeni teknik olanaklarla bilimsel müzikolojiyi ABD'ye
tasimislardir (Randel, The New Harvard Dictionary of Music, s.
522). ABD'de müzikolojinin kurucusu Library of Congress'in müzik
bölümünü ve The Musical Quarterly dergisini yöneten Oscar G. T.
Sonneck'tir (1873-1928). Amerikan müzigi üzerine bibliyografya ve
katalog çalismasi yapmistir. Harvard üniversitesi için bir
müzik sözlügü hazirlayan (Randel, The New Harvard Dictionary of
Music, s.522) müzikolog Don Michael Randel'e göre ABD'de müzikoloji
Cornell Universitesi'nde 1930'da Otto Kinkeldey tarafindan
kurulmustur. Amerikali müzikolog Baary S. Brook bir çok
müzikolojik çalismanin yöneticiligini yapmistir.

Bununla birlikte müzikoloji sahasinda önemli adimlar atan
baskalari da olmustur. Babillilerin (Sümerlerin) müzik ve
çalgilarini Galpin gün isigina çikarmistir. Ortaçag
müzik anlayisini modern zamana göre açiklayan Cousmaker'dir.
Müzigin simgeleri üzerinde önemli çalismalari ve
çözümlemeleri Max Schneider yapmistir. Bütün bu müzikologlar
genis bir kültürle birlikte bilim arastirmalarini seven ve
sebep-sonuç iliskisini sentez yapabilen kisilerdir.

Recep Uslu'nun Müzikoloji ve Kaynaklari (Istanbul 2002 basima
hazir) arastirmasinda belirttigi gibi XX. yüzyilin baslarina
dogru Müzikoloji'nin çalisma alani yalnizca Avrupa müzigi
olmamistir. Dogu müzigi, Türk müzigi, Afrika müzigi de
müzikologlar tarafindan arastirilmaya baslanmistir. Ancak
evrim teorisinin etkisinde kalan bir kisim müzikologlar bu durumu
kabul etmeyip, Müzikolojinin çalisma alanini Avrupa müzigiyle
sinirlayip, diger müzikleri ilkel niteleyerek, onlarin
müzikolojinin degil yeni bir bilim dali olarak ileri sürdükleri
Etnomüzikoloji 'nin çalisma alani olarak görmek istediler. XX.
yüzyilin ortalarinda bu görüs bazi müzikologlarca kabul
edildi. Ancak XX. yüzyilin sonlarina dogru yapilan çalismalar
hiçbir müzigin ilkel olarak nitelenemeyecegini gösterince
"Etnomüzikoloji"nin, Avrupa disindaki diger müzikleri inceleyen
bagimsiz bir bilim adi olmasi ileri sürüldü, etnomüzikologlar
kültürel müzikolojiyi arastirma alani olarak benimsediler.

Bugün gelinen noktada ise genel kabule göre Müzikoloji, bagimsiz
bir bilim dalidir. müzik tarihi, müzik teorisi gibi alt dallara
müzik mitolojisine kadar varan arastirma alanina sahiptir.
Bazilari "Etnomüzikoloji"yi "müzik tarihi"nin içinde bir
arastirma alani olarak kabul etmektedirler. Bununla birlikte Dünya
müzikleri, "Karsilastirmali müzikoloji", "Kültürel
müzikoloji" gibi adlandirilan alanlar da yine müzikolojinin alt
dali olan basliklardir.

ÜNLÜ TÜRK MÜZIKOLOGLAR
Rauf Yekta
Suphi Ezgi
Hüseyin Sadettin Arel
Cevat Memduh Altar
Gültekin Oransay
Mahmut Ragip Gazimihal
Ahmed Adnan Saygun
Yalçin Tura
Yetkin Özer
Edip Günay
Firat Kutluk
Ayhan Sari
Ayhan Erol
Ibrahim Yavuz Yükselsin
Yavuz Daloglu
Emre Araci
Erdogan Okyay
Muzaffer Sarisözen
Murat Bardakçi
Halil Bedi Yönetken
Feza Tansug
Süleyman Senel
Ersin Antep
Türev Berki
Gülper Refig
Vural Yildirim


Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !