SES

Ses, maddelerin titreşimleri sırasında yaydıkları dalgadır. Örneğin
gergin duran bir gitar telini çektiğimizde titrediği süre boyunca bize
ses vermesi.. Maddenin saniyedeki titreşim sayısına frekans denir.
Frekans büyüdükçe ses tizleşir, frekans küçüldükçe ses pestleşir.
Frekansın birimi hertz (Hz) dir. Örneğin saniyede 10 kez titreşen bir
telin frekansı 10 hertz olur. Telin titreşimini tamamlaması için
gereken süreye ise periyod deriz. Periyod titreşen maddenin yapısına
göre değişkenlik gösterir.
Müzikte sesi anlatırken Batı Müziği teorisini kıstas alalım. Nota ve
ses aynı şey değildir. Nota,sesleri gösteren ya da ifade edilmesini
sağlayan müzik yazısı işaretleridir.Batı Müziğinde temel alınan 7 ses
vardır.Bunlar : Do - Re - Mi - Fa - Sol - La - Si  dir.
Müzikte sesleri değiştirmekte kullanılan işaretler de vardır :
Diyez : Yanına geldiği notayı yarım ses tizleştirir. İşareti : ( # )
böyledir.

Bemol : Yanına geldiği notayı yarım ses pestleştirir. İşareti : ( b )
böyledir.

Çift Diyez : Yanına geldiği notayı tam ses tizleştirir. İşareti :
( x ) böyledir.

Çift Bemol : Yanına geldiği notayı tam ses pestleştirir. İşareti :
( bb ) böyledir.

Natürel : Yanına geldiği diyezli veya bemollü notayı eski haline
getirir.
Sesler incelik kalınlık bakımından da şu şekilde adlandırılır :
Tiz Ses : İnce ses.., Tizleştirmek : Sesi inceltmek

Pes Ses : Kalın ses.., Pesleştirmek : Sesi kalınlaştırmak
Sesin tizliği ya da pesliği ile ilgili terimler müzikte vokal ya da
enstrümantal olarak da şu şekillerde karşımıza çıkmaktadır.

Soprano : en ince kadın ya da çalgı sesi
Mezzo Soprano : orta kadın ya da çalgı sesi
Alto : en kalın kadın  ya da çalgı sesi
Tenor : en ince erkek  ya da çalgı sesi
Bariton : orta erkek ya da çalgı sesi
Bas : en kalın erkek ya da çalgı sesi

Süre Bilgisi

Süre bilgisi deyince aklımıza, dizekte göreceğimiz notaların hangi
zaman boyunca çalınacağını bilmemizi sağlayan simgeler gelmelidir.
Örneğin sekizlik nota (   )
Hız Bilgisi

Hız dediğimizde ise parçanın temposundan yani hangi metronom ile
çalınacağından bahsediyoruz demektir. Buna dair terimler ise
şöyledir..

Largo : 40 - 60 metronom arasındaki parçalar

Larghetto : 60 - 66 metronom arasındaki parçalar

Adagio : 66 - 76 metronom arasındaki parçalar

Andante : 76 - 108 metronom arasındaki parçalar

Moderato : 108 - 120 metronom arasındaki parçalar (orta hız kabul
edilir)

Allegro : 120 - 168 metronom arasındaki parçalar

Presto : 168 - 200 metronom arasındaki parçalar

Prestissimo : 200 - 208 metronom arasındaki parçalar

Bunların yanı sıra parça içindeki hız değişimleri için kullanılan
terimler de vardır.

Accelerando : hızın parça içinde yavaş yavaş artmasını söyler..
(accel..) şeklinde yazılır.

Ritardando : hızın parça içinde yavaş yavaş azalmasını söyler..
(rit..) şeklinde yazılır.

Subito : bu terim ise hızın aniden değişmesini belirtir.

Yoğunluk Bilgisi

Bu bölümde ise müzikaliteyi veren birkaç terimi göreceğiz.. Örneğin
müziğin içinde sesin aniden kısılması, çok coşkulu bir anda aniden
artması gibi durumlar sesin yoğunluğunu belirtir. Bunları da şöyle
belirtiriz.

Fortissimo : Çok yüksek sesle çalmak veya söylemek ( ff ) şeklinde
gösterilir.

Forte : Yüksek sesle çalmak veya söylemek ( f ) şeklinde gösterilir.

Mezzo Forte : Orta sesle çalmak veya söylemek ( mf ) şeklinde
gösterilir.

Piano : Düşük sesle çalmak veya söylemek ( p ) şeklinde gösterilir.

Pianissimo : Çok düşük sesle çalmak veya söylemek ( pp ) şeklinde
gösterilir.

Hız konusunda olduğu gibi yoğunlukta da parça içinde değişimler
gerçekleşen değişimler söz konusudur. Bunları da şöyle açıklarız..

Crescendo : Yavaş yavaş alçak sesten yüksek sese gitmek.. ( cresc. )
şeklinde yazılır.

Decrescendo : Yavaş yavaş yüksek sesten alçak sese gitmek..
( decresc. ) şeklinde yazılır

ARALIK BİLGİSİ :
Herhangi iki ses arasındaki uzaklığa aralık diyoruz. Aralık perde
denilen birimle ölçülür. 12 seslik bir grupta en yakın iki ses
arasındaki uzaklık yarım perdedir. Yani 0,5 perde.. Buna Küçük 2'li
denir. Tam perdeye ise Büyük 2'li.. Şimdi bu aralıkları görelim.

0,5 : K2'li - 1 : B2'li - 1,5 : K3'lü - 2 : B3'lü - 2,5 : Tam 4'lü -
3 : Artık 4'lü veya Eksik 5'li - 3,5 : Tam 5'li - 4 : K6'lı - 4,5 :
B6'lı - 5 : K7'li - 5,5 : B7'li - 6 : 8'li yani oktav olmuş olur.

Buna göre örnek olarak: Do - Sol arası T5'li , Do - Mi arası B3'lü ,
Do - Re bemol K2'li verebiliriz.

AKOR BİLGİSİ:
Teoride "aralık" denilen konudan yararlanacağız.

Bir akor en az 3 sesten oluşur. Bunlar akoru oluşturacağımız nota'nın
kök sesi yani kendisi, 3. derecesi ve 5. derecesidir. Peki bunlar neye
göre seçilir. Akorun majör veya minör olmasının belirleyicisi 3.
derece sesidir. 5'lisi ise her Tam5'li (T5'li)dir. Akor majör olacaksa
3'lüsü Büyük 3'lü (B3'lü), minör olacaksa 3'lüsü Küçük 3'lü (K3'lü)
alınır.

Şimdi buna göre tüm notaların majör minör akorlarını çıkaralım.

Do majör : Do Mi Sol
Do minör : Do Mi bemol Sol

Re majör : Re Fa diyez La
Re minör : Re Fa La

Mi majör : Mi Sol diyez Si
Mi minör : Mi Sol Si

Fa majör : Fa La Do
Fa minör : Fa La bemol Do

Sol majör : Sol Si Re
Sol minör : Sol Si bemol Re

La majör : La Do diyez Mi
La minör : La Do Mi

Si majör : Si Re diyez Fa diyez
Si minör : Si Re Fa diyez

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !