TÜRK BEŞLERİ’NİN TÜRK MÜZİĞİNE KATKILARI

1. ATATÜRK DÖNEMİ MÜZİK DEVRİMİ ve TÜRK BEŞLERİ

29 Ekim 1923 tarihinde cumhuriyetin ilanıyla Türkiye’de kurulmakta olan yeni siyasi

ve toplumsal düzenin, yeni bir kültür anlayışı ile desteklenmesi, hatta bu yeni düzenin kendine

uygun yeni bir kültür yaratması doğaldı.Türkiye Cumhuriyetinin gündemine aldığı en önemli

sosyal siyaset ise, Atatürk’ün deyimiyle “Muasır Medeniyet” seviyesinin üstüne çıkmak, yani

bugünkü deyimi ile “Çağdaşlaşmak” idi. Bu siyaset elbet müzik alanında da vücut bulacaktı.

“Milli Musikimiz, memleketimizdeki halk Musikisi ile Garp musikisinin imtizacından

doğacaktır” diyen Ziya Gökalp gibi, Atatürk’te Cumhuriyet Türkiyesi’nin yeni müzik

kültürünün halk müziğinden kaynaklanması gerektiğini düşünmekte, bu yoldaki çalışmaları

teşvik etmekteydi. Bu amaçla açılan yarışma ile 5 yetenekli genç müzisyen avrupanın çeşitli

ülkelerine müzik eğitimi almak üzere gönderilmiştir.

2. TÜRK BEŞLERİ

Besteciliği temel uğraş edinen ilk Türk bestecileri, “Türk Beşleri” olarak anılan

müzikçilerdir. Oysa “Beşler’den önce, genelde okul şarkıları,marşlar ve hafif müzik alanında

başarılı olmuş çok sayıda bestecimiz vardır.

Müzik yazarımız ve eğitimcimiz Halil Bedii Yönetken’in yakıştırdığı bir ad olan

“Türk Beşleri”, Avrupa ülkelerinde eğitim görmüş ve günümüz müzik yaşamını deyim

yerindeyse “sıfırdan başlatmış” uluslar arası düzeyde bestecilerdir. Bunlar : Cemal Reşit Rey

(1904-1972), Hasan Ferid Alnar(1906-1978), Ulvi Cemal Erkin(1906-1972), Ahmet Adnan

Saygun (1907-1991), ve Necil Kazım Akses’dir. (1908-1999).

Beşlerin her üyesi, “ulusalcı” bir kavrayıştan yola çıkmış, yerel müziğimizin

renklerinden yararlanmışlardır. Bu bir ortak yöndür. İlk kuşak için halk ezgilerinin derlenmesi

ve notaya aktarılması, incelenip değerlendirilmesi önemli bir kaynak oluşturmuştur.

Avrupa’nın pek çok ülkesinde 19. yüzyıl sonu ortaya çıkan ulusal kaynaklara yönelme

akımının bir uzantısıdır bu başlangıç. Türk halk ezgileri ve geleneksel sanat müziğimizin

modal (makamsal) karakteri, aksak ritimler içindeki yapısı, yalnız bizim bestecilerimizin

değil, giderek dünyanın uzak köşelerindeki müzisyenleri ilgilendirmektedir

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !